Soorten warmtepompen: welke past bij jouw woning?
Overzicht van alle soorten warmtepompen: lucht-water, lucht-lucht, bodem-water, hybride en meer. Vergelijk de voor- en nadelen per type.
De meest voorkomende warmtepompen zijn de lucht-water, lucht-lucht, bodem-water en hybride warmtepomp. Het beste type hangt af van je woningtype, isolatie en budget.
Welke soorten warmtepompen zijn er en welke past bij jouw woning? Als je overweegt om van het gas af te gaan, kom je al snel bij de warmtepomp uit. Van lucht-water tot hybride — in dit artikel zetten we de belangrijkste typen naast elkaar, met eerlijke voor- en nadelen en actuele kosten.
Lucht-water warmtepomp
De lucht-water warmtepomp is verreweg de populairste keuze in Nederland. Dit type haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die af aan het watercirculatiesysteem in je woning: vloerverwarming, radiatoren of convectoren.
Hoe werkt het?
Een buitenunit (vergelijkbaar met een airco-unit) onttrekt warmte aan de buitenlucht. Via een koudemiddelkringloop wordt deze warmte opgewaardeerd en overgedragen aan het verwarmingswater. De meeste modellen kunnen ook warm tapwater maken.
Voordelen
- Geschikt voor de meeste woningen: zowel nieuwbouw als bestaande bouw
- Relatief lage aanschafkosten: vergeleken met bodemwarmtepompen
- Eenvoudige installatie: geen grondboringen nodig
- Kan ook koelen: veel modellen hebben een actieve koelfunctie
- Warm tapwater: de meeste lucht-water warmtepompen kunnen ook je tapwater verwarmen
Nadelen
- Rendementsverlies bij kou: bij zeer lage buitentemperaturen daalt de COP
- Geluid: de buitenunit produceert geluid (40-55 dB), wat aandacht vraagt bij de plaatsing
- Ruimte nodig: voor de buitenunit en eventueel een buffervat binnen
Geschikt voor
Goed geïsoleerde woningen (minimaal label C, bij voorkeur B of hoger) met vloerverwarming of lage-temperatuur radiatoren.
Lucht-lucht warmtepomp
Een lucht-lucht warmtepomp is in feite een airconditioning met verwarmingsfunctie. Het apparaat haalt warmte uit de buitenlucht en blaast verwarmde lucht direct de ruimte in.
Hoe werkt het?
Net als bij de lucht-water variant onttrekt een buitenunit warmte aan de lucht. Het verschil is dat de warmte niet aan water wordt afgegeven, maar direct via een binnenunit als warme lucht de ruimte in wordt geblazen.
Voordelen
- Snel warm: de kamer is binnen minuten op temperatuur
- Lage aanschafkosten: het voordeligste type warmtepomp
- Koelen en verwarmen: standaard geschikt voor beide
- Flexibel: per ruimte instelbaar via aparte binnenunits
Nadelen
- Geen warm tapwater: je hebt nog steeds een boiler of cv-ketel nodig voor tapwater
- Geen aansluiting op radiatoren: werkt alleen via luchtverplaatsing
- Luchtstroom: sommige mensen ervaren de luchtstroom als onprettig
- Minder geschikt als hoofdverwarming: in slecht geïsoleerde woningen
Geschikt voor
Bijverwarming, specifieke ruimtes, of als aanvulling op een bestaand verwarmingssysteem. Ideaal voor woningen waar de cv-ketel nog functioneert maar je wilt besparen op gas.
Bodem-water warmtepomp
De bodem-water warmtepomp (ook wel grond-water of geothermische warmtepomp genoemd) haalt warmte uit de bodem. Dit kan via horizontale leidingen of een verticale boring.
Hoe werkt het?
In de bodem liggen leidingen gevuld met een vloeistof (water-glycolmengsel) die warmte uit de grond opneemt. Deze warmte wordt via de warmtepomp opgewaardeerd naar de gewenste temperatuur voor verwarming en tapwater.
Twee varianten
- Horizontaal bodemsysteem: leidingen liggen op 1-1,5 meter diepte verspreid over een groot grondoppervlak. Vereist een tuin van minimaal 200-300 m2.
- Verticale boring: een of meerdere boringen tot 50-150 meter diep. Neemt minder ruimte in beslag, maar is duurder.
Voordelen
- Hoogste rendement: SCOP van 4 tot 5 door de constante bodemtemperatuur
- Fluisterstil: geen buitenunit nodig, dus geen geluidsoverlast
- Zeer stabiel: prestatie is onafhankelijk van de buitentemperatuur
- Lange levensduur: het bodemsysteem gaat 50+ jaar mee
Nadelen
- Hoge aanschafkosten: de grondwerkzaamheden of boringen zijn kostbaar (totaal €15.000 - €30.000)
- Vergunningen: voor verticale boringen is een vergunning nodig
- Niet overal mogelijk: de bodemgesteldheid en beschikbare ruimte bepalen de haalbaarheid
- Langere terugverdientijd: door de hogere investering
Geschikt voor
Nieuwbouwwoningen met voldoende grondoppervlak, of situaties waar geluidsoverlast absoluut vermeden moet worden.
Hybride warmtepomp
De hybride warmtepomp is een slimme combinatie van een (kleine) lucht-water warmtepomp en een cv-ketel. De warmtepomp doet het meeste werk, maar bij piekbelasting of zeer koude dagen neemt de ketel het over.
Hoe werkt het?
Een intelligente regeling bepaalt automatisch wanneer de warmtepomp draait en wanneer de cv-ketel bijspringt. Grofweg draait de warmtepomp bij buitentemperaturen boven de 2 tot 5°C en schakelt de ketel in bij koudere temperaturen of een grote warmtevraag.
Voordelen
- Ideaal als tussenstap: bespaar direct 50-70% gas zonder ingrijpende verbouwing
- Lagere investering: goedkoper dan een volledig elektrische warmtepomp
- Geschikt voor minder goed geïsoleerde woningen: de cv-ketel vangt pieken op
- Behoudt warm tapwatercomfort: de cv-ketel kan snel tapwater leveren
- Eenvoudige installatie: past vaak op de bestaande leidingen en radiatoren
Nadelen
- Niet volledig gasloos: je blijft afhankelijk van gas
- Twee systemen onderhouden: zowel warmtepomp als cv-ketel
- Beperktere subsidie: lagere ISDE-subsidie dan voor een volledig elektrische warmtepomp
Geschikt voor
Bestaande woningen met energielabel C of lager, die nog niet klaar zijn voor een volledig elektrische warmtepomp. Een uitstekende eerste stap richting aardgasvrij.
Water-water warmtepomp
De water-water warmtepomp gebruikt grondwater als warmtebron. Via een bronboring wordt grondwater opgepompt, de warmte wordt eruit onttrokken, en het afgekoelde water wordt via een retourput teruggevoerd.
Voordelen
- Zeer hoog rendement: grondwater heeft een constante temperatuur van 10-12°C
- Stabiele prestatie: onafhankelijk van seizoen of weer
- Kan ook koelen: grondwater is in de zomer koel genoeg voor passieve koeling
Nadelen
- Vergunningplichtig: je hebt een watervergunning nodig
- Niet overal mogelijk: afhankelijk van grondwaterstand en -kwaliteit
- Hoge installatiekosten: bronboringen zijn kostbaar
- Onderhoud: het watersysteem vereist periodiek onderhoud
Welke warmtepomp past bij jou?
De keuze voor het juiste type hangt af van een aantal factoren:
| Factor | Lucht-water | Lucht-lucht | Bodem-water | Hybride |
|---|---|---|---|---|
| Investering | €8.000-15.000 | €2.000-5.000 | €15.000-30.000 | €4.000-8.000 |
| SCOP | 3-4,5 | 3-4 | 4-5 | 3-4 (warmtepomp-deel) |
| Warm tapwater | Ja | Nee | Ja | Ja (via cv-ketel) |
| Koelen | Vaak wel | Ja | Ja (passief) | Nee |
| Gasloos | Ja | Nee | Ja | Nee |
| Min. isolatieniveau | Label B/C | Geen eis | Label B/C | Geen eis |
| Onze aanbeveling | Beste totaaloplossing | Beste als bijverwarming | Hoogste rendement | Beste als eerste stap |
Onze aanbeveling
Voor de meeste huishoudens adviseren wij een lucht-water warmtepomp als de woning goed geïsoleerd is, of een hybride warmtepomp als tussenstap. Twijfel je wat het beste bij jouw situatie past? We denken graag met je mee.
Meer lezen over warmtepompen
- Hoe werkt een warmtepomp?
- Warmtepomp: kosten en besparing
- Hybride warmtepomp uitleg
- ISDE subsidie warmtepomp 2026